Naamloos van Namakwaland
 Illustrasie: Manuela Ladu

Illustrasie: Manuela Ladu

Skryfwerk van Du Toit Albertze.                        

 

Deel 1

Twee poems

 

Die grond

 

die grond hoort nie aan my nie

maar ek is gebore

uit gekraakde duine het ek uit

gerank

Nie wingerd soos die windgatte

      heilige druiwe trosse

      of groen blaar wat duiwe aan draai nie

Maar 'n kaktus

en nou, op 22

is daar geen koppies om agter

weg

te

kruip nie

kokerboom kul met kunsmatige skadu

gousblom gee my oor

“hier’s die huigelaar!

wat sê sy huid is die sand

wat sê sy huis is die veld”

 

In Stellenbosch sit hy

ene kaktus in 'n plastic kus en kyk

na die grond wat nie aan hom hoort nie

maar aan wie hy behoort.

 

 

2/12/17

Pride

 

aan allie tannies da’ diep innie Namakwaland

wa die kokerbome die mense ophys

ennie mense die blomme se koppe afkap

da wa’ julle my moffiewees wou wegwaai

met julle bidgroepies

hande ommie braai

 

hierrie vuur brand vi julle

 

want moffies moker al op hul mooiste

met kliphakke

en leeuvel-tiertertjies

lank voor Christus sy patriargale pote kom pons het op ons planeet

 

ons is profete

soos Johnathan wat sy kleed laat val het

en voor dawid gekniel het

                                          vir jou min ek meer as weelde en vroue en kongingkryk

en hul kraak inmekaar

mense vergeet sommige verse inni bybel

lees sommer net levitikus en romeine raak

jy kani sekere goed uit-edit of crop of forward nie

glo my

ons weet

want moffies moker al op hul mooiste

met kliphakke

en leeuvel-tiertertjies

lank voor Christus sy patriargale pote kom pons het op ons planeet

 

ons is soldate

soosie manne oppie grens wat genaai het tussen landmyne en agter sandduine

maar net sekeres was aangehou in hospitale

geskok

pille gevoer

manwees afgeslag

want mense weet tot vandag toe nie die verskil tussen

'n vrou wat 'n vrou wil wees                                          enni man wat 'n man wil hê nie

 

moffies moker al op hul mooiste

met kliphakke

en leeuvel-tiertertjies

lank voor Christus sy patriargale pote kom pons het op ons planeet

 

ek ween

want ma wil hê ek moet 'n nageslag verweef

en miljoene vroue word gekorrigeer

                                      opgevoed

                                      gedwing

om mans lief te hê

soos nuwejaar in Strand

of laasjaar in Paarl

dood gestenig

deur familie

–   en hulle noem ons die barbare

–   al gons hulle van primitiwiteit

 

maar wat hulle nie weet nie

is dat ons al lankal hierso is

met Griekse orgies en Spartan tente vol daddies en twinks

 

liewe tannies van Namakwaland

waar die kokerbome die mense ophys

ennie mense die blomme afkap

as ek die brandwonde op my arms moes tel

dan sal dit steeds nie die skade kon bewys

maar

julle kon dalk hande vat om 'n vuur

maar julle sal nooit ons vuur blus

wat woester brand as Knysna

 

manne laat wegkyk sodat hul oë nie brand  

 

ons was al lankal hier

so, pasop

die moffies is oppad

een veldbrand

op

'n

slag

 

Deel 2

Een monoloog

 

Uittreksel uit: Klipkoningin- 'n Boere sci-fi

 

Koos Kombuis se ‘Op die plaas’ koortjie lei die toneel in.

'n Dowwe kollig.

Middel vyftigs.

Dra onvanpaste gym klere met 'n sad opgewondenheid.

 

PASTOOR HG:

My oorlee’ pa het die berge bemin

Of sal ons sê koppies

Klippe en gekraakde voetspore volg ek agter sy skadu aan

Fynbos en vaalklip

Omsingel ons die veld in

Pa se oë kruip oor sy skouers

En kyk op

En dan af

Hy kan sien dat my liggaam van min swoeg ken

Maar my vellies wil klim

'n Akkedis skarrel van een bos na 'n ander

Ek volg Pa se spore

Sy kuite klop soos hy die krom klippe opklim

Sy hande soos arendpote

'n Aasvoël vlieg verby

Ek klim

Al krap die takke

Al skuur die rotse

Die oggendson loer oor die rante

En skakeer dit

Van groen na geel

“Jy moet byhou!”

Beheel Pa

En ek proes of hoes

Soos ek gly met vellies en gryp aan bosse

En kliphande

Skuur-skuur

Die sonstrale stoot my op

Ek glimlag

En pa neem sitplek langs 'n donker gleuf tussen twee rotse

Dassies dawer daaruit soos miere uit die sand

Ek wil skree

My mondhoeke trek skeef

Maar ek sluk

“Kom! Kom!”

Klim sy stem oor die klippe

Ek kruis my bene langs hom

Sweet gly in paatjies oor sy wang tot diep in sy nek

Sy snor wikkel soos wind deur bosse

Sy borskas swel

Hy steek 'n pyp aan

Ek hoes

Sy oë bekruip my

En sy armspier bult soos hy die pyp lig

En laat sak

Ek sluk

En steier die donker gleuf in

Die rotse weerskant brand my vingerpunte

My vellies trap oor dassie mis

Ek sluk

Steek 'n vuurhoutjie aan

En sien skrifte van stokmannetjies

Ek meen vroutjies

En halfmane

En honde

Ghoef! Ghoef!

Blaas iets soos 'n bees

Klippe stort

Pa skree

Wrang

Drie kleure pers deur die grot

Groen

Geel

Rooi

En die aarde draai drie keer om sy eie as

Want toe ek die lig aandurf

Ween pa

Opgekrimmel

Soos 'n hopie sand

En ma vlieg op deur die venster

Getooi in trourok en glimlag

Dansend deur die wind

Terwyl verwronge geluide weergalm deur die koppies

Kraaie klip toe keer

En ek met knieë kruipend bid vir god weet wat

Kollig verander na rooi

'n Vals snaar word drie keer gehoor.

 


  • Illustrasie van Kommapunt, 'n produksie oor jeugdepressie. Dit wys 2 en 11 Maart by Woordfees 2018.
  • Du Toit Albertze se eenmxnstuk DIE MEERMIN KOMPLEKS, 'n debuut, wys daagliks by KKNK-Uitkampteater 2018.